Właściwości i zastosowanie stali

Stal jest jednym z najważniejszych materiałów konstrukcyjnych, które używane są w przemyśle, budownictwie, hutnictwie itd. Cechuje się przede wszystkim niezwykłą wytrzymałością i elastycznością. Dzięki temu jest w stanie znosić naprawdę duże obciążenia, dzięki czemu nadaje się do budowania wysokich wieżowców lub innych konstrukcji wymagających dużej trwałości. Tak naprawdę stal jest metalem stopowym, powstałym z połączenia żelaza oraz węgla (do 2% objętości). Powstanie tego stopu sprawiło, że możliwe stało się poczynienie naprawdę dużych postępów w wielu dziedzinach technicznych. Obecnie wykorzystuje się je w każdym aspekcie życia ludzkiego. Tym bardziej, że dodatki do stopu są w stanie zmieniać jej właściwości. Najczęściej wzbogaca się stal o molibden, chrom, nikiel czy wolfram. Dzięki takim dodatkom można otrzymać bardziej wytrzymałą stal lub też osiągnąć lepsze właściwości pod względem elastyczności. W zależność od sytuacji stosuje się ściśle określony rodzaj materiału.

Różne rodzaje stali

Możliwe jest również stworzenie stali nierdzewnych lub np. kwasoodpornych. Są one przydatne do stosowania w środowisku otwartym, gdzie normalnie mogłoby dochodzić do korozji. Możemy wyróżnić też stal ze względu na jej zastosowanie np. narzędziowa, szybkotnąca czy konstrukcyjna P265GH. Dzięki temu jesteśmy w stanie zapanować nad większością problemów i sprawić, że nie będzie dochodziło do zbyt wczesnego zużywania się narzędzia lub obiektu, który powstał za pomocą tego materiału. Ludzkości znane są materiały o podobnych właściwościach do stali, które mają też pewne dodatkowe zalety. Na przykład tytan jest zbliżony twardością i odpornością na działania mechaniczne do stali, ale jest też od niej znacznie lżejszy. Wadą jest to, że nie można go tak łatwo wzbogacać o dodatkowe pierwiastki z tablicy Mendelejewa i jest też droższy. Pozyskiwanie tego metalu jest trudniejsze, co przekłada się na mniejszą dostępność i stosowany jest z reguły w bardzo specjalistycznych zastosowaniach np. w medycynie.

Przekrój stali (sxc.hu)
Przekrój stali (sxc.hu)

Dodatki do stopu

Pamiętajmy, że nie zawsze ludzie korzystali z takich materiałów. Wcześniej podstawowym materiałem jaki był stosowany było żelazo. Jest to materiał, który wchodzi w skład stali, ale sam posiadający zupełnie inne właściwości. Jest ono znacznie twardsze, ale też mniej odporne na odkształcenia. W przypadku naprężeń ścinający bardzo łatwo jest doprowadzić do pęknięcia co właściwie wyklucza ten materiał z użycia w kwestii konstrukcji. Jeszcze wcześniej ludzie korzystali z jeszcze gorszych pod względem parametrów surowców np. brązu czy spiżu. Mimo dużej trwałości były one dość zawodne i szybko się zużywało. Obecnie większość narzędzi jest wykonana ze stali, która zapewnia odpowiednią trwałość, wagę i jest dostępna w rozsądnej cenie. Nie jest to materiał uważany za szlachetny, ale doskonale sprawdza się też np. jako surowiec z której wykonana jest zastawa stołowa – w tym przypadku wykorzystuje się stal nierdzewną (wcześniej używało się srebra).

[Głosów:1    Średnia:5/5]

Wypowiedz się na ten temat